„Geniusze”: Powstał film o polskim matematyku, który pracował nad bombą atomową18.02.2020

Stanisław Ulam specjalizował się w dziedzinie topologii, teorii mnogości, teorii miary i w procesach gałązkowych. Jego umiejętności zostały wykorzystane w tajnym, amerykańskim programie badawczym, o kryptonimie Projekt Manhattan.

Polsko-żydowski matematyk urodził się we Lwowie przed wybuchem I wojny światowej. Doktorat obronił w wieku 24 lat, a pracę magisterką napisał w jedną noc. Mimo olbrzymiego talentu, odwagi myślenia i jego pomysłowości, Europa lat 30. nie była otwarta na badacza o żydowskim pochodzeniu. Ulam wyjechał więc do Cambridge, a z czasem udało mu się nawiązać znajomości po drugiej stronie Oceanu. W 1935 r. otrzymał zaproszenie z Uniwersytetu Princeton, które zdecydował się przyjąć, nie mając środków na własne utrzymanie. Wybuch wojny zmienił jednak jego myślenie – z całych sił pragnął zaangażować się w konflikt. 

Opowiadający o Ulamie film Geniusze (oryg. Adventures of a Mathematician) wyreżyserował niemiecki twórca Thorsten Klein (Lost Place). Produkcja miała premierę w styczniu na festiwalu filmowym w Palm Springs. Główną rolę początkowo miał zagrać Jakub Gierszał, ale finalnie otrzymał ją urodzony we Francji polski aktor Philippe Tłokiński. Ostatnio brał udział w produkcji Macieja Pieprzycy – Ikar. Legenda Mietka Kosza (2019). Pojawił się także m.in. w Nocy Walpurgi (2015), Kurierze (2019) oraz drugim sezonie Belfra.

W historii portretującej życie słynnego polsko-żydowskiego matematyka wystąpi także Esther Garrel, znana z filmu Tamte dni, tamte noce (2017). Wcieli się ona w żonę naukowca. W obsadzie są obecni jeszcze m.in. Sam Keeley (Wszystkie odloty Cheyenne’a), Mateusz Więcławek (Kler) i Fabian Kocięcki (Sobibór).

– Myślę, że film Geniusze, który bazuje na autobiografii Stanisława Ulama łączy się z tematami, które są poruszane dziś – uchodźcami z Dalekiego Wschodu, podzielonymi rodzinami, zagrożeniem wojną i oczywiście konfliktem atomowym – mówi Claire Weiner, córka Ulama, która wspiera produkcję filmu. Nad kształtem Geniuszy oprócz wielu zagranicznych studiów czuwał także Polski Instytut Sztuki Filmowej. Data premiery filmu pozostaje nieznana.