Według naukowców oglądanie filmu „Joker” może zwiększyć uprzedzenia wobec cierpiących na choroby psychiczne29.05.2020

Naukowcy z Uniwersytetu Otago i Uniwersytetu Wiktorii w Wellingtonie oraz Uniwersytetu w Sydney chcieli sprawdzić, czy kasową produkcja może być źródłem uprzedzeń wobec osób z chorobami psychicznymi.

Odwieczny przeciwnik Batmana, znany z kryminalnego życiorysu i podważania wszelkich reguł w Jokerze Todda Philipsa został sportretowany nie tylko w pełnym stroju i make-upie, ale również z perspektywy swojej młodości. To właśnie niepewna sytuacja rodzinna młodego Arthura Flecka (późniejszego Jokera), brak akceptacji otoczenia i bagatelizowanie jego osoby od najmłodszych lat dostarczają widzowi wyjaśnień dotyczących kształtu filmowej postaci. Nagrodzona dwoma Oscarami i dwoma Złotymi Globami produkcja w jasny sposób pokazuje psychologiczną transformację bohatera, który schodzi ze ścieżki porządnego obywatela i popada w szaleństwo.

– Większość ludzi zdobywa wiedzę na temat chorób psychicznych za pośrednictwem mediów, a także poprzez opowieści i fikcyjne portrety w filmach. Wiele z nich to opinie krzywdzące. Joker to najlepsza okazja, by ustalić wpływ tych portretów – powiedział w rozmowie z serwisem PsyPost jeden z badaczy, dr Damian Scarf.

Do eksperymentu zaproszono 164 pełnoletnie osoby. Uczestniczący obejrzeli jeden z dwóch wybranych filmów. Aby stworzyć grupę kontrolną, autorzy badania obok Jokera dali możliwość zobaczenia produkcji Terminator: Mroczne przeznaczenie (2019). Zarówno przed jak i po seansie badani wzięli udział w teście oceniającym uprzedzenia wobec osób chorych psychicznie (m.in. poczucie bezpieczeństwa ankietowanych w towarzystwie osoby chorej). Dzięki przeprowadzeniu kolejnego testu po filmie można było dostrzec ewentualne zmiany w opiniach uczestników po projekcji. Wyniki eksperymentu opublikowano w czasopiśmie medycznym „JAMA Network Open”.

Osoby, które wybrały oglądanie Jokera, przed seansem osiągnęły średni wynik z testu na poziomie 2,99 w skali PPMI (Prejudice Toward People With Mental Illness). Po projekcji wynik wzrósł do 3,2. U osób decydujących się na Terminatora współczynnik po zakończonym filmie spadł z 2,91 do 2,88. Zdaniem badaczy, wyniki eksperymentu wskazują na wyższy poziom uprzedzeń względem osób chorych psychicznie po filmie Joker, a tego typu produkcje mogą prowadzić do większej stygmatyzacji osób cierpiących na zaburzenia umysłowe i psychicznie – bez względu na to, jaki jest ich właściwy charakter i przebieg.