Wkrótce rusza spis powszechny. Inicjatywy obywatelskie zachęcają do przemyślanego głosu19.03.2021

Kim są Polacy w 2021 roku? W największym, organizowanym co dekadę badaniu statystycznym można brać udział od 1 kwietnia.

Spis ludności dostarcza najbardziej szczegółowych informacji o populacji, jej rozmieszczeniu, strukturze demograficzno-społecznej i zawodowej, a także o społeczno-ekonomicznej charakterystyce gospodarstw domowych i rodzin – w tym o ich zasobach i warunkach mieszkaniowych. W Polsce takie badanie organizowane jest co dekadę regularnie od 1921 roku.

Według danych z przeprowadzonego w 2011 r. spisu wynika, że 10 lat temu w Polsce żyło 38 511 824 osób. Zauważono m.in. wzrost proporcji kobiet do mężczyzn, spadek udziału osób młodych i jednocześnie zwiększoną liczbę osób z wyższym wykształceniem. Największą grupą etniczną okazali się Ślązacy, a największą grupą wyznaniową (aż 87,58 proc.) katolicy. Czy w ciągu 10 lat Polska się zmieniła?

Kolejny spis powszechny, który jest obowiązkowy i anonimowy, rozpocznie się 1 kwietnia i potrwa do 30 czerwca. Ludność będzie spisywana w oparciu o gospodarstwa domowe – jedno mieszkanie to jeden formularz. Najpierw należy jednak zarejestrować się online na stronie spis.gov.pl. 

Nie brakuje głosów apelujących, żeby udzielać odpowiedzi świadomie, w zgodzie ze sobą. Ważne jest nie tylko bowiem to, jak liczny jest polski naród i kto mieszka w naszym kraju, ale również poglądy, które wyznajemy i w co wierzymy – lub nie. Jak twierdzą na przykład organizatorzy inicjatywy Chcę się liczyć, trzeba pamiętać o tym, że wyniki spisu powszechnego pokażą prawdziwy obraz współczesnej Polski. 

– Według poprzedniego spisu niemal wszyscy wyznajemy katolicyzm. To powszechne przekonanie ma ogromny wpływ na politykę i nasze życie. Rzekomo wszyscy jesteśmy w Kościele. Czy to oznacza, że Polska powinna stać się państwem wyznaniowym? Czy episkopat powinien dyktować ustawy? – pytają twórcy akcji i instruują przy okazji, jak się spisać. 

Religijną kwestię w kontekście spisu powszechnego podnoszą również twórcy projektu Same Plusy, którego celem jest popularyzacja wiedzy na temat związku, jaki istnieje między indywidualnymi wyborami i postawami ludzi a pozycją polityczną kościoła rzymskokatolickiego w Polsce oraz zachęta do odseparowania się od kościoła we wszystkich obszarach życia prywatnego i społecznego. Same Plusy promuje także pro-równościowe, antydyskryminacyjne, antyprzemocowe inicjatywy i organizacje oraz zachęca do wspierania ich działalności.

Istotne kwestie, które zostaną uwzględnione podczas nadchodzącego spisu nie dotyczą tylko religii. Równie ważne będzie określenie swojej przynależności do mniejszości narodowej lub etnicznej. Jak zapewnia Główny Urząd Statystyczny, przekazanie swoich danych umożliwi poznanie sytuacji mniejszości narodowej w swoim miejscu zamieszkania, a także przygotowanie najlepszych rozwiązań dotyczących potrzeb swojej grupy społecznej.

„Pòdôj, że doma gôdôsz pò kaszëbskù” – tymi słowami zachęcają do uczestnictwa w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 Kaszubi, a do śmiałego narodowego świadectwa nawołuje też mniejszość niemiecka. Specjalną stronę przygotowali także twórcy Bele Kaj – bloga o Śląsku i śląskiej tożsamości. Znaleźć tam można informacje o tym, w jaki sposób przy okazji spisu zadeklarować można narodowość śląską i używanie języka śląskiego w kontaktach domowych.