Ogłoszono nowe zasady przyznawania Oscarów. Akademia stawia na mniejszości i różnorodność etniczną09.09.2020

Jak twierdzą stojący na czele Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej David Rubin i Dawn Hudson, „nowe standardy mają być katalizatorem dla długotrwałych, zasadniczych zmian w branży filmowej”.

Przedstawione właśnie nowe przepisy odnoszą się do jednej z najważniejszych oscarowych kategorii, czyli Najlepszego Filmu. To kolejne z serii zmian mających przystosować filmowe kariery do współczesnych realiów i zwrócić uwagę na ważne i zaniedbywane od lat aspekty równościowe. Kilka miesięcy temu pisaliśmy o nowym podejściu do spraw streamingu i połączeniu dwóch kategorii. Tym razem chodzi o reprezentację kobiet oraz mniejszości rasowych, seksualnych i etnicznych w rywalizujących o Oscara filmach. 

Zasady mają być stopniowo wprowadzane od 2022 r., a w pełni zacząć funkcjonować dwa lata później, w 2024 r. Produkcje, które będą zgłaszane do oscarowej rywalizacji, muszą spełnić ściśle i szczegółowo określone zasady, w tym minimum dwa z czterech standardów. Przedstawiają się one następująco: 

Standard A, czyli reprezentacja na ekranie, motywy i narracje

Tu wyszczególnione są trzy kryteria i przynajmniej jedno z nich musi zostać spełnione. Pierwsze odnosi się przede wszystkim do aktorów i aktorek pierwszo- i drugoplanowych pojawiających się na ekranie. Wymagane jest, aby przynajmniej jeden z odtwórców tych ról reprezentował mniejszość etniczną lub rasową. Drugie dotyczy ogólnej obsady filmu (przynajmniej 30 proc. Aktorów drugoplanowych i występujących w epizodycznych rolach musi reprezentować co najmniej dwie spośród tych grup: kobiety, mniejszości rasowe, osoby LGBTQ+, osoby z niepełnosprawnością fizyczną, intelektualną czy niedosłyszące). Trzecia zasada skupia się na głównym wątku fabularnym filmu, który także związany musi być z jedną z grup wyszczególnionych powyżej. 

Standard B, czyli kreatywne przywództwo i zespół pracujący nad projektem

W jego ramach spełnione musi być jedno z trzech poniższych kryteriów. Pierwsze ma związek z osobą stojącą na czele pionów odpowiedzialnych za tworzenie filmu. Przynajmniej dwa działy, których przedstawiciele wyróżniani są później często Oscarami w poszczególnych kategoriach (chodzi m.in. o muzykę, montaż, charakteryzację, scenografię, efekty specjalne, kostiumy czy scenariusz), powinny być kierowane przez osobę z jednej z następujących grup: kobiety, mniejszości rasowe, osoby LGBTQ+, osoby z niepełnosprawnością fizyczną, intelektualną lub niedosłyszące). Za co najmniej jeden z powyższych działów powinna natomiast odpowiadać osoba reprezentująca mniejszość rasową lub etniczną (chodzi np. o Azjatów, Latynosów, osoby czarnoskóre, rdzennych Amerykanów, Afrykańczyków, Arabów i przedstawicieli innych grup mniejszościowych). Drugie kryterium, w podobny co powyższy sposób ma związek z osobami pracującymi na niższym szczeblu ekipy filmowej, a ostatnie odnosi się do ogólnego składu ekipy filmowej, z której przynajmniej 30 proc powinno reprezentować grupę mniejszościową.

Standard C, związany z dostępem do przemysłu filmowego i równych szans

Podobnie jak w Standardzie B, spełnić należy jedno z następujących kryteriów. Zalecenia mają związek z płatnymi praktykami i stażami. Niedługo więc duże studia filmowe i dystrybutorzy, którzy biorą udział w oscarowym wyścigu, będą musieli przedstawić program płatnych staży skierowany do kobiet, a także mniejszości rasowych, etnicznych, seksualnych i osób niepełnosprawnych. Zasada dotyczyć ma także mniejszych firm dystrybucyjnych i studiów filmowych, w których na tego typu płatnych praktykach muszą przebywać przynajmniej dwie osoby z powyżej grupy mniejszościowej. Kolejne kryterium odnosi się do programów szkoleń obejmujących ekipy filmowe – studia, dystrybutorzy i firmy produkcyjne, których filmy zgłaszane będą do kategorii Najlepszy Film, powinny umożliwiać naukę fachu osobom z wcześniej wymienionych grup. 

Standard D, czyli relacja z widownią

W wytwórniach filmowych i firmach producenckich osoby z grup mniejszościowych (chodzi o kobiety, mniejszości rasowe, religijne osoby LGBTQ+ czy niepełnosprawni) muszą znaleźć się także na czele pionów zajmujących się reklamą, PR-em czy dystrybucją. 

Choć powyższe zasady mogą wydawać się zupełną nowością, a dla niektórych prawdziwą rewolucją, jak przypomina m.in. magazyn „Rolling Stone”, z powodzeniem funkcjonują już one branży i są respektowane przy przyznawaniu nagród filmowych. Złożony z tzw. Rady Gubernatorów Akademii zespół, który odpowiada za nowe oscarowe przepisy, inspirował się w końcu standardami obowiązującymi przy przyznawaniu nagród Brytyjskiej Akademii Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (BAFTA), czyli tzw. British Film Institute Diversity Standards, z którymi zapoznać się można TU. Gubernatorzy konsultowali się także z Amerykańskiej Gildii Producentów, która od 1990 r. również przyznaje własne nagrody.

Szczegółowe informacje dotyczące nadchodzących zmian w regulaminie Oscarów dostępne są na stronie oscars.org.