Terry Pratchett przewidział mechanizm działania fake newsów. Już w latach 90. ostrzegał przed nimi Billa Gatesa30.05.2019

Fragment opublikowanej w 1996 r. rozmowy pomiędzy zmarłym w 2015 r. pisarzem oraz założycielem Microsoftu przypomniał na Twitterze dziennikarz Marc Burrows – autor pracujący nad biografią Pratchetta.

Z poniższego fragmentu wywiadu dla magazynu GQ można wywnioskować, że Bill Gates nie uwierzył autorowi Świata Dysku, który, jak twierdzi Burrows, „z dokładnością przewidział, jak internet rozpropaguje i zalegitymizuje fake newsy”. Warto dodać, że w połowie lat 90., kiedy doszło do rozmowy, sieć www dopiero raczkowała, nie mówiąc o serwisach społecznościowych. A to często one stają się obecnie medium odpowiedzialnym za szerzenie fałszywych informacji. Przykładem może być choćby ostatnia kampania prezydencka w Stanach Zjednoczonych. 

Jako przykład w rozmowie z Gatesem Pratchett podał Holocaust. Zasugerował, że ktoś mógłby np. stworzyć alternatywną wersję historii, w której to Żydzi odpowiadaliby za drugą wojnę światową, a Zagłada nie miałaby miejsca; potem mógłby wrzucić tę informację do internetu i udostępniać na takich samych zasadach, na jakich publikowane są sprawdzone przez naukowców dane. „W sieci nie da się sprawdzić, czy dana informacja jest potwierdzona, czy ktoś jej po prostu nie wymyślił” – oznajmił popularny pisarz science fiction. Gates jednak zaprotestował. W swojej wypowiedzi zaprezentował idealistyczne spojrzenie na internet, w którym rzetelnie podpisane i zbadane przez ekspertów informacje będą klasyfikowane, indeksowane i bezpośrednio polecane przez innych użytkowników. „Sposób, w jaki będzie można sprawdzić reputację autora w internecie będzie dużo bardziej wyrafinowany niż w dzisiejszej drukowanej prasie” – odpowiedział Pratchettowi.

Trudno się dziś nie uśmiechnąć czytając naiwną wypowiedź Billa Gatesa. Trzeba mu jednak oddać, że choć nie przewidział wszystkich pułapek internetu, miał nosa co do innej technologii: serwisów streamingowych. W tej samej rozmowie nie tylko nazwał kasety video „przestarzałymi”, ale też zasugerował następne kroki – odtwarzacze dysków oraz multimedia dostępne przez sieć. „Wszystkie urządzenia będą miały pomocne ekrany, a kiedy wciśniesz pauzę, pojawi się wbudowany asystent, który natychmiast udzieli ci wsparcia” – powiedział w dalszej części rozmowy.