„Wake Up On Mars". Zobacz zwiastun dokumentu o wciąż niezbadanym syndromie rezygnacji 17.04.2020

Film Dei Gijnovci pierwotnie miał znaleźć się w programie nowojorskiego Tribeca Film Festival. 

O syndromie rezygnacji jako jednostce chorobowej zaczęto mówić w Szwecji, gdy w latach 90. zjechała tam duża grupa uchodźców z krajów byłego Związku Radzieckiego i Jugosławii. U nowo przybyłych dzieci zauważono szereg objawów depresyjnych, wycofanie społeczne, afazję, a w najcięższych przypadkach nawet niemożność przyjmowania napojów i pokarmów. Wśród czynników, które powodowały taki zestaw zaburzeń u nastoletnich pacjentów, dominowała głęboko zakorzeniona trauma. Stres związany ze stałymi przeprowadzkami w powiązaniu z brakiem poczucia bezpieczeństwa prowokuje bowiem silny, przykry stan emocjonalny, który może utrzymać się nawet przez lata.

Deę Gjinovci zagadnienie zainteresowało po lekturze reportażu The Trauma of Facing Deportation, który został opublikowany na łamach czasopisma „The New Yorker”. – Postanowiłam, że nie będę podkreślać politycznego aspektu tego zjawiska, ale psychologiczną specyfikę tego tajemniczego stanu. Mierzą się z nim nie tylko chorzy, ale i ich krewni czy lekarze – opowiada. 

Problematykę syndromu rezygnacji w Wake Up on Mars reprezentują dwie siostry z romskiej rodziny: Idabeta i Djeneta. Dziewczyny boją się powrotu do ojczystego Kosowa do tego stopnia, że lęk uniemożliwia im normalne funkcjonowanie. Ich brata, Furkana, przytłacza zaistniała sytuacja. Jego ucieczką od rzeczywistości, która pozwala mu zdystansować się od problemów, jest konstrukcja statku kosmicznego. Chłopiec chciałby polecieć nim wraz ze swoim rodzeństwem na Marsa. – Nadzieja jest tym, co buduje człowieka. Co się dzieje, kiedy znika? – pyta retorycznie reżyserka. 

Dokument był przedpremierowo pokazywany na zeszłorocznym Sundance Talent Forum. Amerykańska publiczność miała zobaczyć go podczas nowojorskiego Tribeca Film Festival, jednak ze względu na epidemiologiczne obostrzenia jego premiera została przeniesiona do Internetu. Wkrótce poznamy więcej szczegółów dotyczących tego, gdzie i kiedy odbędą się wirtualne pokazy.