Ewa Mroczkowska: Scenografia określa reguły filmu16.07.2020

Spytaliśmy finalistkę 7. edycji konkursu Papaya Young Directors o to, jak wyglądała praca nad teledyskiem do utworu Kroków, jaka jest relacja filmu ze scenografią, a także jak pandemia zmieniła początkowy pomysł reżyserki.

Papaya Young Directors to jedyny konkurs w Europie dla młodych reżyserów umożliwiający bezpośrednie wejście do zawodu w branży filmowej. Do tej pory odbyło się sześć edycji konkursu, w ramach których zrealizowano 96 filmów dla 45 sponsorów. Więcej o konkursie można przeczytać TU.

Do tej pory pracowałaś jako scenografka, a konkurs PYD to twój reżyserski debiut. Jak doświadczenie kreowania przestrzeni pomogło ci zrealizować pierwszy film?

Scenografia była dla mnie zawsze bazą do układania filmowej rzeczywistości. Dekoracje i rekwizyty to podstawowe reguły określające sposób funkcjonowania zmyślonego filmowego świata. Dzięki nim można naszkicować ścieżki, którymi poruszają się umysły bohaterów. I to jest właśnie punkt zbiegu dla reżyserii i scenografii, mój punkt wyjścia.

Jak to podejście funkcjonuje w praktyce?

Każdy film ma kolektywny charakter, tworzą go ludzie pochodzący z różnych pionów produkcji. Znajomość realiów przetwarzania wizji zapisanej w scenariuszu na scenografię pozwala świadomie kształtować pomysł, tak, by jego realizacja była możliwa w ramach określonego budżetu. Zetknęłam się już z wieloma pięknymi wizjami, które przez swój rozmach nigdy nie miały szansy się wydarzyć, a chyba nie o to chodzi.

Jakie wizje ukształtowały więc twoją wrażliwość? Czym się inspirujesz?

Trudno mi odpowiedzieć na to pytanie. Filmem interesowałam się od dziecka, a studiowanie filmoznawstwa tylko pogłębiło moje przekonanie, że jest to forma idealna, ogniskująca wszystkie artystyczne media, będąca sztuką wszystkich sztuk. Jednak nie żyję wyłącznie filmem. Wiele pomysłów czerpię z Instagrama, a także z podróży po „powiatowej” Polsce tanich hoteli, zjawisk świetlnych i pogodowych. Patrzę na świat z szeroko otwartymi oczami.

W jaki sposób utwór Kroków zainspirował cię do stworzenia historii, która ma miejsce w klipie?

Utwór Kroków nosi w sobie wieloznaczność, która ma odniesienie w opowiadanej przeze mnie historii. Z jednej strony to intensywność doświadczania życia, ale podszyta poczuciem pustki i samotności. Metafora ciem lgnących się do światła tylko po to, by po krótkiej chwili się w nim spalić, wydaje mi się dobrze obrazować nastrój piosenki.

Przebieg realizacji twojego filmu jest nietypowy – zorganizowałaś kilka dni zdjęciowych w przeciągu prawie dwóch miesięcy. Skąd taka decyzja?

Jest to podyktowane przede wszystkim względami ekonomicznymi. Zarówno ja, jak i moi przyjaciele, z którymi wspólnie realizujemy ten projekt, mamy napięte kalendarze i łatwiej nam wykroić z niego pojedynczy dzień zdjęciowy, niż kilka jeden po drugim. Wiele osób pomaga nam bezinteresownie, musimy więc liczyć się z ich czasem. Takie ustawienie harmonogramu produkcji ma też swoje dobre strony – więcej autorefleksji. Długie odstępy czasowe pozwalają lepiej przetrawić materiał i planować dalszą pracę.

A jak na przebieg projektu wpłynęła pandemia?

Znacząco wydłużyła proces przygotowania do zdjęć, przede wszystkim ten związany z wyszukiwaniem lokacji. Życie zamarło na jakiś czas w wielu instytucjach, które w normalnych warunkach przekazałaby nam stosowne zgody i informacje. Poza tym, zagrożenie koronawirusem zmieniło także zbiorową wyobraźnię związaną z kombinezonami i maskami ochronnymi. Te z kolei były ważnymi elementami w treatmencie mojego scenariusza, który powstał parę miesięcy przed wybuchem pandemii. Mam nadzieję, że uda mi się tę ikonografię roku 2020 przekuć w walor tego teledysku.

Tekst przygotowany we współpracy z inicjatywą Papaya Young Directors. Finał, będący zwieńczeniem 7. edycji międzynarodowego konkursu, odbędzie się we wrześniu.