CERN planuje zbudować największy na świecie akcelerator zderzeniowy. Ma mieć 100 km długości22.06.2020

Nowa maszyna ma być kilka razy większa od Wielkiego Zderzacza Hadronów, którego zasadnicze elementy są umieszczone w tunelu o długości 27 kilometrów.

Oficjalna informacja o przedsięwzięciu pojawiła się w aktualizacji dokumentu Europejska Strategia Fizyki Cząstek Elementarnych. Wynika z niej, że CERN (Europejska Organizacja Badań Jądrowych) ma zbudować akcelerator elektron-pozytron z dostrojonymi energiami zderzeń, żeby zmaksymalizować produkcję bozonów Higgsa i dogłębnie poznać ich właściwości. Następnym etapem działania ma być demontaż pierwszej maszyny, która zostałaby zastąpiona rozbijaczem proton-proton. Umożliwiłby on osiągnięcie energii o nieosiągalnej wcześniej wartości 100 teraelektronowoltów, co mogłoby znacząco pomóc w poszukiwaniu nowych cząsteczek oraz poszerzeniu dotychczas zdobytej wiedzy fizycznej.

– To bardzo ambitny plan, który wyznacza świetlaną przyszłość dla CERN i całej Europy, a jednocześnie zakłada rozważne podejście i stopniowe osiąganie celów – tłumaczy dyrektorka generalna szwajcarskiej instytucji, Fabiola Gianotti. Jej słowom wtóruje były pracownik placówki i fizyk na Uniwersytecie w Oksfordzie, Chris Llewellyn-Smith. – Przekonanie krajów europejskich do tego, żeby wspólnie powiedziały: „Tak, chcemy, żeby tak się stało” to bardzo duży krok – chwali. 

Konstrukcja nowego akceleratora ma pochłonąć około 23 miliardów dolarów – to pięć razy wyższa kwota od tej, za którą ponad dziesięć lat temu stworzono największą tego typu maszynę na świecie, Wielki Zderzacz Hadronów (poniżej możecie obejrzyć krótkie wideo dokumentujące jego budowę). Uzbieranie tak dużej sumy może zająć trochę czasu, więc CERN szacuje, że rozpoczęcie projektu nastąpi nie wcześniej niż w 2038. Niewykluczone, że jego fundatorami mogą być nie tylko państwa europejskie, ale też Stany Zjednoczone, Chiny i Japonia. Pomysł tak ogromnej inwestycji nie spotkał się wyłącznie z pochwałami. – Rozmawiamy o potężnych pieniądzach, a sądzę, że w tego rodzaju badaniach nie ma wystarczającego potencjału naukowego – oponuje Sabine Hossenfelder, fizyczka reprezentująca frankfurcki Institute for Advanced Studies.