Lina Wertmüller, Geena Davis i David Lynch. Rozdano honorowe Oscary28.10.2019

Academy’s Governors Awards przyznaje elitarna, 20-osobowa rada. Zupełnie inaczej niż w przypadku regularnych Oscarów, gdzie głosuje cała, składająca się z ośmiu tysięcy członków Akademia.

Doceniające całokształt osiągnięć w branży filmowej honorowe nagrody przyznaje Rada Gubernatorów Amerykańskiej Akademii Filmowej. Jej członkowie wręczają je wybitnym twórcom, którzy nie otrzymali wcześniej żadnej Nagrody Akademii w oscarowych kategoriach głównych. Od 2009 r. uroczystość przyznania Governors Awards jest osobnym wydarzeniem. Wcześniej Honorowy Oscar za całokształt twórczości (odebrał go w 2000 r. m.in. Andrzej Wajda) był cześcią oficjalnej Ceremonii Wręczenia Oscarów odbywającej się pod koniec lutego.

Tegoroczna gala wręczenia Academy’s Governors Awards miała miejsce wczoraj 27 października w Dolby Theatre w Hollywood. Pierwsza honorowa statuetka powędrowała do Liny Wertmüller – 91-letniej dziś włoskiej scenarzystki i reżyserki. Była ona pierwszą kobietą, która miała szansę dostać Oscara za reżyserię – w 1977 r. jej film, Siedem piękności Pasqualino, został nominowany przez Akademię w tej i w trzech innych kategoriach. 

W swojej karierze Wertmüller stanęła za kamerą aż 30 filmów. Oprócz Siedmiu piękności...  jej najbardziej znane produkcje to Bazyliszki (1963), Miłość i anarchia (1973), Porwani zrządzeniem losu przez wody lazurowego sierpniowego morza (1974) oraz W pewną noc, w świetle księżyca (1989) z Faye Dunaway w roli głównej.

Na gali przyznania Academy’s Governors Awards, w swojej mowie dziękczynnej, reżyserka podjęła temat dominacji męskiego spojrzenia w kinematografii:

– Chciałabym zmienić nazwę Oscara na bardziej kobiecą – tłumaczyła słowa reżyserki inna wybitna Włoszka, aktorka Isabella Rossellini – Chciałabym nazwać go „Anna”.

Po Linie Wertmüller tylko cztery inne kobiety były nominowane do Oscara w kategorii Najlepsza Reżyseria, z czego przyznano go tylko jednej. Powędrował on do Kathryn Bigelow, którą uhonorowano za wojenną produkcję The Hurt Locker: W pułapce wojny (2008).

Rada Gubernatorów Amerykańskiej Akademii Filmowej zdecydowała się w tym roku przyznać także nagrodę specjalną im. Jeana Hersholta za działalność humanitarną. Otrzymała ją jedna z ikon feminizmu Geena Davis, aktorka znana z ról m.in. w filmach Mucha (1986), Przypadkowy turysta (1988), Thelma i Louise (1991) i serialu Pani Prezydent. Honorowy Oscar został przyznany Davis za walkę o parytetety płciowe w mediach, którą aktorka prowadzi z ramienia swojej fundacji Geena Davis Institute on Gender in Media.

– Przekaz, jaki dajemy społeczeństwu dowodzi, że znacznie bardziej cenimy chłopców i mężczyzn, niż kobiety i dziewczynki – podkreśliła Davis w swojej przemowie. Jej zdaniem przemysł filmowy powinien być reprezentowany przez większą liczbę kobiet.

Honorowy Oscar docenił jeszcze dwie pomijane w historii Oscarów postacie. Jedną z nagród otrzymał aktor będący rdzennym mieszkańcem Ameryki: Indianin z plemienia Cherokee – Wes Studi. Zagrał on m.in. w Ostatnim Mohikaninie (1992), oscarowym Tańczącym z wilkami (1990), a także w superprodukcji, która zapoczątkowała erę kina 3D, Avatar (2009).

Obok niego Rada Gubernatorów Amerykańskiej Akademii Filmowej doceniła także jednego z najmroczniejszych i najbardziej znanych reżyserów – Davida Lyncha. Lynch, który odpowiada za stworzenie kultowego serialu Miasteczko Twin Peaks, a także filmów Mulholland Drive (2001), Zagubiona autostrada (1997) czy Blue Velvet (1986), mimo licznych nominacji do Oscarów nigdy nie dostał statuetki. Teraz rada doceniła jednak Lyncha jako jednego z najbardziej oryginalnych i charakterystycznych amerykańskich twórców.