Według naukowców kolibry widzą kolory, których człowiek nie jest w stanie sobie nawet wyobrazić17.06.2020

Najmniejsze ptaki świata są zdolne rozpoznawać złożone barwy występujące poza widzialnym spektrum tęczy.

Według ludzkiego postrzegania barw istnieją trzy podstawowe kolory: czerwony, niebieski i zielony (tzw. model RGB). Ich kombinacje tworzą pełen wachlarz barw widmowych, czyli otrzymanych w wyniku rozszczepienia światła białego na czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, cyjan, niebieski, indygo i fioletowy. To zaledwie kilka rozróżnianych przez człowieka kolorów. Gdyby spytać, ile istnieje ich naprawdę, odpowiedź mogłaby przytłoczyć pytającego. W końcu kolor to tylko odpowiedni odczyt fali elektromagnetycznej, a jej widzialność jest zdeterminowana przez aparat poznawczy.

Ludzkie oko będące podstawowym narzędziem rozpoznawania barw zawiera trzy typy czopków, z których każdy zestaw pochłania fale światła o konkretnej długości: czerwone, niebieskie i zielone. Ich kombinacje umożliwiają dostrzeżenie pozostałych, znanych człowiekowi barw. Tymczasem kolibry posiadają aż cztery typy czopków, co pozwala sądzić, że kolory przez nie dostrzegane, są znacznie bardziej zróżnicowane niż dla nas.

Powyższą kwestię postanowiła sprawdzić wraz ze swoim zespołem Mary Caswell Stoddard z Uniwersytetu Princeton. Interesowało ją przede wszystkim, jakie znaczenie dla kolibrów mają barwy nienależące do spektralnych, czyli te spoza tęczy. Badania na ten temat zostały opublikowane kilka dni temu w czasopiśmie naukowym „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Naukowcy opisują w nich serie swoich eksperymentów z Rudaczkiem szerokoszerstnym, czyli ptakiem z rodziny kolibrowatych. Sprawdzają w nich jego zdolność wyłapywania barw w świetle ultrafioletowym. Oprócz widzialnego dla człowieka fioletowego koloru, do barw spoza spektrum należą takie połączenia jak np. ultrafioletowy + czerwony, ultrafioletowy + zielony, ultrafioletowy + żółty i ultrafioletowy + fioletowy. Naukowcy przygotowali więc uwielbiany przez ptaka roztwór wody z cukrem i umieścili go w kilku poidłach. Nad nimi z kolei zamontowali lampy LED, które emitowały różne, niedostrzegalne dla człowieka kolory ultrafioletowe. W ten sposób chciano sprawdzić, czy Rudaczek szerokoszestny jest zdolny za pomocą zapamiętanych barw rozpoznawać, w którym poidle znajdował się cukier.

Badania zajęły naukowcom trzy lata. Nagrano ponad 6000 odwiedzin ptaków w serii 19 eksperymentów. Jednogłośnie udowodniły one, że ptaki widzą to, czego człowiek nie jest zdolny nawet sobie wyobrazić.

– Wyobrażanie sobie dodatkowego wymiaru wizji kolorystycznej to nie tylko dreszcz emocji, ale poważne wyzwanie, badające percepcję ptaków – mówi Stoddard w rozmowie z Liz Fuller-Wright dla portalu Uniwersytetu Princeton – Na szczęście udało się i okazało, że kolibry widzą rzeczy, których my nie potrafimy zobaczyć – dodała.