Misja polskiego wiertła na Marsie zakończona. Kret przegrał z trudną glebą Czerwonej Planety15.01.2021

Dwa lata temu NASA rozpoczęła Misję InSight, stawiając sobie za cel wwiercenie się w powierzchnię Marsa.

W listopadzie 2018 roku sonda InSight wylądowała na Czerwonej Planecie, żeby bliżej poznać jej aktywność sejsmologiczną i właściwości geofizyczne. Zadania te miał wykonać niemiecki intrument naukowy (Heat Flow and Physical Properties Package) z wiertłem, które zostało wykonane przez polską firmę Astronika i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Kilka miesięcy później, pod koniec lutego 2019 r., urządzenie rozpoczęło swoją pracę, chcąc wbić się w marsjańską glebę na głębokość pięciu metrów. Wczoraj NASA poinformowała o zakończeniu działań tzw. Kreta.

Rodzimy Kret od początku napotykał trudności w wejściu pod powierzchnię Czerwonej Planety. Marsjańska gleba ma silne tendencje do zbrylania. Z tego powodu długie prawie na pół metra wiertło w trakcie pracy traciło tarcie i zatrzymywało się, po czym zasypywał je piach. Po wielu próbach narzędzie wbiło się kilka centymetrów poniżej pierwotnego poziomu. Niestety, nie była to wystarczająca głębokość, na której planowane pomiary ciepła byłyby miarodajne. 

– Zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy, ale Mars i bohaterski Kret okazały się niekompatybilne – powiedział w oficjalnym oświadczeniu Tilman Spohn reprezentujący Niemiecką Agencję Kosmiczną. – Na szczęście dużo się nauczyliśmy, a wiedza ta będzie przydatna w kolejnych misjach, które będą badały podpowierzchniową strukturę Marsa – dodał.

Wiertło zostało zaprojektowane na podstawie właściwości wcześniej zebranych próbek powierzchni planety. Mimo starań konstruktorów okazało się, że gleba w miejscu, w którym wylądowała sonda, miała inną specyfikę. Napotkane trudności sprawiły, że naukowcy zaczęli eksperymentować z manewrowaniem InSight. Nauczyli się operować jej ramieniem i czerpakiem w nowy sposób – każdy ruch maszyny był od tamtej pory odpowiednio wcześnie zaplanowany. Po blisko pięciuset uderzeniach ramieniem w Kreta, aby wbić go głębiej w powierzchnię, było jednak jasne, że więcej już nie da się zrobić. 9 stycznia, niedługo po drugiej rocznicy pojawienia się na Czerwonej Planecie, projekt Astroniki przeszedł w stan spoczynku.