Olga Tokarczuk laureatką Literackiej Nagrody Nobla10.10.2019

Polska pisarka została uhonorowana Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018. Druga nagroda w tej kategorii, tegoroczna, powędrowała do austriackiego pisarza i tłumacza, Petera Handke.

Szwedzka Akademia przyznała Nagrodę Nobla Tokarczuk za „narracyjną wyobraźnię, dzięki której z encyklopedyczną pasją reprezentuje przekraczanie granic jako formy życia”. Członkowie Komisji dodali też, że „pisarka nigdy nie postrzega rzeczywistości jako czegoś stabilnego lub wiecznego. Konstruuje powieści w napięciu, pomiędzy kulturowymi przeciwieństwami, naturę stawiając naprzeciw kultury, rozum zestawiając z szaleństwem, mężczyznę kontrując z kobietą, a dom z wyobcowaniem”. 

O sporych szansach Olgi Tokarczuk na Nobla mówiło się od dłuższgo czasu. Typowana wysoko przez bukmacherów pisarka, autorka takich powieści, jak Dom dzienny, dom nocny (1998), Bieguni (2007), Prowadź swój pług przez kości umarłych (2009) czy Księgi Jakubowe (2014) to laureatka Międzynarodowej Nagrody Bookera, dwukrotna laureatka Nagrody Literackiej NIKE i dwukrotnie nominowana do National Book Award.

Tokarczuk dzięki nagrodzie trafia do historii polskiej literatury, stając obok innych laureatów przyznawanej od 118 lat nagrody: Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej oraz – już nie w dziedzinie literatury – Marii Skłodowskiej-Curie (fizyka i chemia) i Lecha Wałęsy (Pokojowa Nagroda Nobla).

Obok Tokarczuk, którą wyróżniono za zeszły rok, tegorocznego Nobla z dziedziny literatury przyznano Peterowi Handke. Akademia uhonorowała go za „wpływową pracę, która z pomysłowością językową bada peryferie i specyfikę ludzkiego doświadczenia”.

Powodem przyznania w tym roku dwóch nagród był zeszłoroczny skandal na tle seksualnym. 18 kobiet zeznało wówczas, że było molestowanych przez męża jednej z członkiń Akademii, szwedzkiej poetki, pisarki i tłumaczki Katariny Frostenson. Ponadto mężczyzna, który znał wyniki noblowskich obrad, zdradzał je bukmacherom. Skutkiem powyższych wydarzeń wielu członków Komitetu zrezygnowało ze swojej funkcji, a Akademia wydała komunikat, że nie przyzna nagrody w dziedzinie literatury „z uwagi na pomniejszony skład gremium i podważenia zaufania publicznego do Akademii”.