Opublikowano pierwsze w historii zdjęcie czarnej dziury10.04.2019

Fotografię wykonało osiem rozsianych po całym świecie teleskopów.

– To, co widzimy na zdjęciu, jest większe niż cały Układ Słoneczny – mówi prof. Heino Falcke z holenderskiego Uniwersytetu Radboud. Szerokość udokumentowanej czarnej dziury, która została znaleziona w galaktyce M87, wynosi 40 miliardów kilometrów, a jej średnica ma dwa i pół raza większą długość. Obiekt jest oddalony od Ziemi o ok. 55 milionów lat świetlnych.

Pierwsze próby uchwycenia jednego z najbardziej enigmatycznych obszarów czasoprzestrzeni przeprowadzono już w 2006 r., ale w realizacji eksperymentu przeszkodziła niedostatecznie rozwinięta aparatura. Teraz uczestnicy międzynarodowego projektu Event Horizon Telescope z powodzeniem wykorzystali technikę zwaną interferometrią wieloobrazową. Kilkanaście urządzeń rozmieszczonych na całym świecie – od południowoamerykańskiej pustyni Atakama po hiszpański szczyt Pico Veleta – połączyło się w jeden wirtualny radioteleskop wielkości Ziemi. To właśnie dzięki niemu naukowcom udało się odwzorować to, co wcześniej było nieosiągalne: właściwości rozpraszania światła, które blokuje nam widok czarnej dziury. – EHT ma moc obserwacyjną, której osoba stojąca w Paryżu mogłaby użyć, aby odczytać tekst gazety leżącej gdzieś w Nowym Jorku – opowiada członkini grupy badawczej, dr Monika Mościbrodzka. 

Zdjęcie, które być może okaże się przełomowe nie tylko dla rozwoju astronomii, częściowo pokrywa się z wyobrażeniami filmowców, artystów czy fizyków. – To ciekawe, że czarna dziura, jaką zobaczyliśmy, jest tak podobna do tego, co wywnioskowaliśmy z teoretycznych kalkulacji – wspomina badacz z University College London, dr Ziri Younsi. – Wychodzi na to, że Einstein znów się nie mylił – konkluduje.