Portal do innego miasta. Wilno i Lublin połączą „wirtualne wrota”31.05.2021

Betonowy obiekt wyposażony został w kamery i duży okrągły ekran. Za pośrednictwem łącza internetowego Portal przekazywać będzie obraz między lubelskim Placem Litewskim, a stacją kolejową Vilnius.

Międzynarodowy projekt łączący dwa, oddalone od siebie o 600 km miasta, powstał na skutek współpracy miasta Lublin, Urzędu Miasta Wilna, litewskiej Fundacji Benediktas Gylys oraz Ośrodka Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża”. Głównymi hasłami akcji są „jedność”, „miasto przyszłości” i „zjednoczona planeta”, ale warto zwrócić też uwagę na sam widowiskowy aspekt przedsięwzięcia. Konstrukcja bardzo przypomina bowiem tę znanom fanom sci-fi z filmu (i serialu) Gwiezdne wrota, a możliwość wzajemnego obserwowania się w czasie rzeczywistym przez ludzi z dwóch różnych miast i krajów jest co najmniej ekscytująca. 

Twórcy wizualnego mostu powołują się na wyjątkowe uczucie, na którym opiera się mechanizm Portalu. To tzw. overview effect, czyli zmiana świadomości na poziomie poznawczym, której doświadczają astronauci przy pierwszym spojrzeniu na Ziemię z kosmosu. Człowiek zdaje sobie wtedy sprawę, że jest tylko drobną częścią czegoś większego, kruchą jednostką wiszącą w próżni. Z punktu widzenia przestrzeni kosmicznej znikają granice i międzynarodowe konflikty, a potrzeba stworzenia jednego społeczeństwa staje się oczywista. Lubelsko-wileńskie drzwi między miastami mają w założeniu zadziałać podobnie, powodując u przechodniów „radykalną zmianę w samoświadomości i wyzwalające poczucie wspólnoty”.

– Ludzkość mierzy się z wieloma potencjalnie śmiercionośnymi wyzwaniami: polaryzacją społeczną, zmianami klimatycznymi i kwestiami gospodarczymi. Jeśli jednak przyjrzymy się temu bliżej, problemów nie powoduje brak genialnych naukowców, aktywistów, liderów czy wiedzy oraz technologii. Winne są plemienność, brak empatii i zawężone postrzeganie świata, który często ogranicza się dla nas jedynie do granic własnych krajów – twierdzi Benediktas Gylys, główny inicjator Portalu. 

Sam betonowy krąg zaprojektowali inżynierowie z wileńskiego Creativity and Innovation Centre „LinkMenu fabrikas”, przynależącego do Wileńskiego Uniwersytetu Technicznego. Stworzenie konstrukcji potrwało 5 lat, więc nie jest to akcja stricte zainspirowana pandemią, choć idealnie współgrająca z dzisiejszymi czasami, w których kontakt międzyludzki wysuwa się na pierwszy plan. Twórcy inicjatywy zapowiadają, że w przyszłości takie miejsca powstaną także w innych miastach.