Układ planetarny pod znakiem Stanisława Lema. Odkryli go polscy astronomowie17.12.2019

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) ogłosiła wyniki konkursu na nazwę gwiazdy i planety odkrytych przez polskich naukowców. Do końca października można było głosować na 7 par nazw: Geralt i Ciri, Piast i Lech, Polon i Rad, Solaris i Pirx, Swarog i Weles, Twardowski i Boruta oraz Jantar i Wolin.

Układ funkcjonujący poza Układem Słonecznym, w gwiazdozbiorze Pegaza, którego gwiazda widmowa jest do zobaczenia w chłodne wieczory, został ochrzczony twórczością polskiego pisarza science fiction i futurologa, Stanisława Lema. Więcej o parze ciał niebieskich pisaliśmy TU.

Inicjatywa była częścią globalnego konkursu IAU100 NameExoWorlds na nazwy planet pozasłonecznych. Od tej pory na odkrytego w 2009 r. przez zespół prof. Andrzeja Niedzielskiego gazowego olbrzyma, który jest zbliżony wyglądem do Jowisza, będziemy mówić Pirx. Nazwa odnosi się do fikcyjnego dowódcy statków kosmicznych, znanego  ze zbioru opowiadań Stanisława Lema pt. Opowieści o pilocie Pirxie.

Nawiązujące do twórczości Lema imię dostała też gwiazda wspomnianego wyżej ciała niebieskiego. Na mocy decyzji Międzynarodowej Unii Astronomicznej będzie funkcjonować pod nazwą Solaris. To nawiązanie do tytułu słynnej powieści Lema z 1961 r., która jest fikcyjną relacją z nieudanego kontaktu ludzkości z obcą formą inteligencji. Oryginalnie w książce nazwa ta odnosi się do wymyślonej przez pisarza planety, której znaczna cześć jest pokryta przez cytoplazmatyczny, inteligentny ocean. W prawdziwym kosmosie Solaris będzie teraz miała status oficjalnej nazwy, używanej równolegle z oznaczeniami naukowymi obiektów. Tytuł ten będzie określał gwiazdę BD+14°4559.

Co ciekawe, decyzja komisji jest różna od wyboru głosujących. Najwyższy wynik uzyskały imiona pochodzące z wiedźmińskiej sagi Andrzeja Sapkowskiego – Geralt/Ciri – 47006 głosów (53,32 proc.). Para Solaris/Pirx zdobyła nieporównywalnie mniej głosów, bo tylko 13796 (15,65 proc). Komisja Międzynarodowej Unii Astronomicznej zakwestionowała jednak wybór internautów. Jak poinformował dziennikarzy dr Krzysztof Czart, przewodniczący krajowego komitetu konkursowego, według Unii Geralt i Ciri są znakami towarowymi, a to sprzeczne z regulaminem konkursu. „Nasz komitet krajowy uważa, że nazwy Geralt i Ciri są przede wszystkim w Polsce znane jako postacie z książek, a nie jako znaki towarowe" – podkreślił dr Czart.

Reszta wyników przedstawia się następująco:

Swarog i Weles – 7568 głosów (8,58 proc.)

Twardowski i Boruta – 6344 głosy (7,20 proc.)

Polon i Rad – 5956 głosów (6,76 proc.)

Piast i Lech – 3974 głosy (4,51 proc.)

Jantar i Wolin – 3518 głosów (3,99 proc.)