Zarażanie lękiem. W nowym „Narzędniku Papaya.Rocks” dowiadujemy się, jak mózg kontroluje emocje
28.04.2022

Michał Kukawski odwiedził Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN i porozmawiał z dr hab. Eweliną Knapską – profesorką Instytutu i kierowniczką Pracownii Neurobiologii Emocji.

Materiał powstał w ramach UNLOCK YOUR POTENTIAL – pierwszego sezonu tematycznego Papaya.Rocks, który opowiada o tych, którzy inspirują i motywują innych. Więcej o UNLOCK YOUR POTENTIAL na unlockyourpotential.papaya.rocks.

W Narzędniku Papaya.Rocks zadajemy sobie pozornie proste pytanie – jak to się dzieje, że rzeczy powstają – przedmioty, opowieści, filmy, urządzenia, leki, czy muzyka. Gdzie każda z nich miała swój początek i kim są ludzie, którzy je tworzą, zarówno artyści, jak i rzemieślnicy oraz naukowcy?

W nowym odcinku podcastu dr hab. Ewelina Knapska opowiedziała nam, jak wygląda proces twórczy w nauce – co go ułatwia, co utrudnia, a co blokuje. I gdzie w badaniach nad mózgiem jest miejsce na kreatywność. Naukowczyni doskonale wie, gdzie „mieszkają” emocje. Bardziej interesuje ją, jak są one kontrolowane przez mózg. To właśnie wokół tego tematu Knapska i kierowany przez nią zespół realizują swoje badania i przeprowadzają eksperymenty.

Jedną z emocji, które są szczególnie ciekawe dla naukowców, jest strach. W końcu człowiek boi się różnych rzeczy w różnych sytuacjach. Stany te mogą mieć różne natężenie i popychać nas do odmiennych reakcji, jak ucieczka, płacz czy zamieranie w bezruchu. Dziś już wiadomo, że za strach nie odpowiadają konkretne, całościowe części mózgu, ale dużo mniejsze i rozsiane po różnych jego strukturach sieci neuronów. Kiedyś, aby badać funkcjonalność mózgu, czyli manipulować nim w warunkach doświadczalnych, trzeba było mózg uszkodzić. Dziś nie jest to już konieczne.

https://papaya.rocks/pl/people/historia-od-ziarenka-marka-nago-w-nowym-odcinku-podcastu-nar

– Rozwój technologii pozwolił nam dotrzeć dużo głębiej. Zejść na dużo bardziej precyzyjny poziom manipulacji i powiedzieć „Ok, włączenie tego obwodu powoduje, że zwierzę boi się bardziej”. Możemy więc przypuszczać, że to właśnie dany fragment kawałka mózgu, który odpowiada za strach. A jak włączymy inny obwód, to zwierzę się relaksuje, przestaje się bać. Krok po kroku dowiadujemy się coraz więcej – mówi o swoich badaniach nasza rozmówczyni.

Dr hab. Ewelina Knapska nauką interesowała się od zawsze. Już jako nastolatka uzyskała stypendium Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci – organizacji, która wspiera i organizuje zajecia dla szczególnie uzdolnonej młodzieży. Dzięki nim trafiła do Warszawy, zdecydowała sie na Międzywydziałowe Indywidualne Studia Matematyczno-Przyrodnicze na UW, gdzie wybrala biologię i psychologię. Potem zdecydowala, że chce robić doktorat w Instytucie Biologii Doświadczalnej i wsiąkła w to miejsce. Dziś jest profesorką tego podległego Polskiej Akademii Nauk centrum i ma doktorat z neurobiologii. Spędziła też dwa lata w USA na Uniwersytecie Michigan, a od 2012 roku kieruje własną grupą badawczą w Instytucie Nęckiego.