Filmoteka młodego człowieka 09.10.2018

Skupiające się na filmach dla najmłodszych Kino Dzieci to jedno z najważniejszych wydarzeń filmowych tego typu w Europie. Festiwal organizowany przez Stowarzyszenie Nowe Horyzonty zmienia nasze postrzeganie kina familijnego.

Festiwal Kino Dzieci z roku na rok gromadzi coraz większą publiczność. Ostatnia edycja okazała się rekordowa – uczestniczyło w niej ponad 26 tysięcy widzów. Tak wielkim sukcesem frekwencyjnym zaskoczeni byli też sami organizatorzy. Publiczność chodzi nie tylko na znane tytuły – wielkim zainteresowaniem cieszyło się również kino artystyczne i niekomercyjne.

Jak twierdzi Maciek Jakubczyk, dyrektor zarządzający wydarzenia, wśród polskich widzów od dawna pokutuje przeświadczenie, że kino dla dzieci to głównie animacje i bajki. Wszystkiemu winny jest zalew rodzimego rynku przez amerykańskie produkcje, do którego doszło mniej więcej w latach 90. Stawiały one na szybkość opowiadanej historii, charyzmatycznych bohaterów i pstrokate kolory. Był to początek końca polskiego kina dla młodzieży: producenci odwrócili się od młodych widzów, a rodzime kino dla dzieci praktycznie przestało istnieć. Od pięciu lat twórcy festiwalu walczą z dość mocnym społecznym przeświadczeniem, że kino skierowane do młodych widzów jest nieatrakcyjne. Tym samym walczą o widza świadomego i łaknącego nowości. Stawiają na jakość, ponieważ wiedzą, że nowa publiczność potrzebuje czasu aby się ukształtować, więc warto ją edukować.

– Od paru lat kino dla młodego widza jest coraz mocniej zauważane na polskim rynku. Sukcesy takich produkcji, jak Za Niebieskimi Drzwiami, Tarapary czy Klub Włóczykijów, pokazują, że świadomość młodych widzów rośnie, a dorośli idą krok w krok z nimi. Powyższe przykłady są doskonałym pretekstem do mówienia o wzroście zainteresowania tymi gatunkami – mówi dyrektor festiwalu.

Festiwal Kino Dzieci ma też silne ambicje edukacyjne, choć zaskakująco skupione są one głównie wokół dorosłych. Według badań przeprowadzonych przez Narodowe Centrum Kultury, w których analizowano model propagowania kultury wśród dzieci, kino postrzegane jest przez dorosłych głównie jako rozrywka i głównie w tym celu zabierają do niego dzieci. Stąd sukces produkcji typu Shrek czy Epoka Lodowcowa, które są rozrywką zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. 

– Paradoksalnie w świadomości rodzica filmy aktorskie uznawane są za dziecinne i mniej uniwersalne. Takie podejście sprawia, że to właśnie animacja stała się głównym wyborem podczas rodzinnych wypadów do kina. Animacja w tym powszechnym mniemaniu ma dużo większy potencjał, ponieważ poprzez wykorzystanie takich bohaterów jak ogr, robot czy zwierzę, łatwiej jest stworzyć wielowymiarową i uniwersalną opowieść oraz dowcip – dodaje Maciej.

Zupełnie inne podejście mają np. kraje skandynawskie lub Holandia, w których dorośli świadomie zabierają dzieci na filmy przystosowane tylko i wyłącznie dla nich. To jeden z głównych problemów, które budują dystans między dorosłym widzem a filmem dla dzieci. Organizatorzy festiwalu chcą pokazać, że edukowanie młodych widzów jest tak samo ważne, jak zajęcia szkolne i inne zajęcia pozalekcyjne. 

Choć kino dla dzieci ma w Polsce wielką narodową tradycję, amerykanizacja rynku sprawiła, że coraz mniej skupiamy się na rodzimym kinie familijnym. Nadzieję dają ostatnie lata, podczas których odnotowano wzrost zainteresowania przekazywaniem pasji filmowej najmłodszym. W związku z tym powstaje coraz więcej akademii filmowych, a szkoły państwowe stawiają na zajęcia mające na celu kreowanie świadomości u młodego odbiorcy. Festiwal Kino Dzieci jest dużym krokiem naprzód. Jak mówi dyrektor festiwalu: coraz więcej twórców poszukuje ciekawych form w tworzeniu kina dla dzieci. Widać u nich chęć tworzenia nowych, jakościowych filmów. Festiwal i towarzyszący mu Warsaw Kids Film Formu ma im w tym pomóc.