Astronomowie wykryli najbliższą Ziemi czarną dziurę22.04.2021

Niewielki obiekt nazwany Jednorożcem leży tylko 1500 lat świetlnych od naszej planety.

Nazwa czarnej dziury pochodzi od gwiazdozbioru Jednorożca, w którym wykryto obiekt. Mieści się on między Syriuszem (najjaśniejszą gwiazdą jaką możemy odkryć na niebie) a leżącym w gwiazdozbiorze Małego Psa Procjonem. Gwiazdozbiór składa się z tysięcy gromad gwiazd i mgławic związanych ze sobą wspólną grawitacją.

Artykuł naukowy donoszący o nowym odkryciu został opublikowany w magazynie „Monthly Notices” Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego, które zostało założone w Wielkiej Brytanii w 1820 r. Wykryta czarna dziura jest pierwszym okazem o tak mikrej wielkości. Jednorożec ma masę zaledwie trzy razy większą od Słońca. Towarzyszy mu niewielka gwiazda w typie czerwonego olbrzyma, którą wcześniej obserwowano przez różne teleskopy. Zbierane na jej temat dane nie były do tej pory w szczegółowy sposób analizowane.

Teraz jednak astronomowie z The Ohio State University, obserwując czerwonego olbrzyma, zauważyli, że zachodzą na nim liczne świetlne metamorfozy. To skłoniło ich do podejrzeń, że wokół gwiazdy krąży jakiś obiekt, który zakłóca jej promieniowanie i… kształt. Okazało się to być wynikiem specyficznego przyciągania ciał niebieskich, które wywołuje efekt nazywany zniekształceniem pływowym (tidal distortion).

– Tak jak grawitacja Księżyca zakłóca oceany na Ziemi, kołysząc je raz w jedną stronę, a raz w drugą, wywołując przypływy i odpływy, tak samo działa na gwiazdę czarna dziura – tłumaczy Todd Thompson, współautor badania. – Rozciąga jej kształt na podobieństwo piłki do futbolu – dodał.

Badacze z początku nie mogli jednak uwierzyć, że tajemniczym obiektem, który towarzyszy gwieździe jest niewiele większa od Słońca czarna dziura. Astronomia nie zna zbyt wielu takich małych okazów, ale Thompson pisał o nich już dwa lata temu w magazynie „Science”.