Japonia zgadza się na pierwszy eksperyment opierający się na ludzko-zwierzęcych embrionach
01.08.2019

Badania profesora Hiromitsu Nakauchi z Uniwersytetu Stanforda i Uniwersytetu Tokijskiego mogą pomóc w wynalezieniu nowych metod pozyskiwania organów w transplantologii. Budzą one także wiele zastrzeżeń etycznych.

Do marca tego roku w Japonii obowiązywał zakaz hodowania ludzkich komórek macierzystych w zwierzęcych embrionach przez więcej niż 14 dni. Prawo w Kraju Kwitnącej Wiśni nie dawało także zgody na przeszczepianie podobnych hybryd do organizmów żyjących zwierząt. Dziś jest to już jednak możliwe. To pierwsze państwo na świecie, które zdecydowało się na takie posunięcie i wsparcie działań naukowca. W ciągu miesiąca ma się pojawić ostateczna opinia Japońskiego Ministerstwa Nauki wobec planowanych eksperymentów.

Artykuł opublikowany na łamach czasopisma Nature omawia pomysł Hiromitsu Nakauchi. Specjalizujący się w genetyce profesor chce hodować komórki macierzyste w embrionach myszy, szczurów, a także świń. Celem jest stworzenie takiego zarodka, który nie będzie posiadał genu odpowiedzialnego za rozwój konkretnego organu, np. nerek. Do takiego organizmu Nakauchi chce wszczepiać tzw. indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPS). Mają one być przeprogramowane w taki sposób, aby umożliwiać rozwój tych komórek, których zwierzę nie jest w stanie samo wytworzyć ze względu na brakujący gen.

Sprawnie funkcjonujący embrion naukowcy planują wszczepiać w macicę zwierzęcej surogatki. Na razie żadna ciąża zapoczątkowana w ten sposób nie zakończyła się porodem. Jest to jednak planowane, ponieważ cel eksperymentów stanowi „produkcja” takich zwierząt, których organy posłużą ludziom do przeszczepów. Nakauchi zapowiada, że chce działać w poszanowaniu opinii publicznej.

Początkowo testy mają odbywać się na hybrydach myszy – do 14,5. dnia ciąży, kolejno na szczurach – do 15,5. dnia, a w dalszej kolejności, po uzyskaniu zgody rządu, także na świniach – do 70 dnia ciąży.

Według statystyk National Kidney Foundation każdego dnia w oczekiwaniu na przeszczep nerki umiera 13 osób, a co każde 14 minut do listy oczekujących na organ zostaje dopisana kolejna osoba. Eksperymenty z pozyskiwaniem organów od zwierzęcych surogatek w Japonii mogłyby się przyczynić do przedłużenia życia chorych. Z drugiej strony sposób prowadzenia eksperymentów jest kontrowersyjny i budzi zastrzeżenia etyczne. Genetyczny doping, który koncentruje się na klonowaniu zmutowanych embrionów stawia kolejny raz w dziejach pytanie o granice postępu. Ciemna strona technologicznego rozwoju, a także związana z nią koncepcja nadczłowieka mogą postawić pod znakiem zapytania nie tylko uznany ogólnie system moralny, ale także życie innych istot.